Anadoluhisarı, İstanbul boğazının Anadolu yakasında yer alır. Beykoz ilçesine bağlıdır ve Boğazın en şirin ve tarihi semtlerinden birisidir.

İsmini Yıldırım Beyazıt'ın yaptırdığı ve tarihi kaynaklarda "Güzelcehisar" başta olmak üzere, "Akçahisar", "Güzelhisar", "Gözlücehisar", "Yenicehisar" ve "Akhisar" olarak karşımıza çıkan bir kaleden alan Anadoluhisarı semti, birbirinden muhteşem doğal güzellikleriyle ve sinesinde barındırdığı eşsiz tarihi eserleri ile, bir çok değerli sanatcıya ilham kaynağı olmuş eşssiz güzellikte bir semtdir. Anadoluhisarına Güzelcehisar denmesinin sebebi, kalenin boğaz suları üzerinde çevresine uygun olarak yükselmesidir. 

Semte adını veren Hisar, 1391 yada 1399 tarihleri arasında yaptırılmıştır. Bu hisarın varlık nedeni, Yıldırım Beyazıt'ın İstanbul kuşatmasıdır. Yıldırım Beyazıt, dönemin Bizans imparatoru Manuel'den yılda on bin altın vergi sözü almış ve yine bu doğrultuda Bizans toprakları içersinde bir cami inşa edilmesi, bir Türk mahallesi kurulması ve müslümanların aralarında ki çözümsüzlükleri kendi inançları doğrultusunda karara bağlayabilecekleri bir kadı'nın tayin edilmesi konularına hukuki birer statü kazandırmıştır. Ancak ne varki 14.yüzyılın son döneminde Doğu Türkistan hakanı Timur'un Osmanlı devletine karşı aldığı saldırgan tutumu fırsat bilen Bizans imparatorluğu, müslüman halkı kılıçtan geçirmiş ve anlaşma hükümlerini çiğnemiştir. 

Bu olayların detaylı anlatımını Evliya Çelebi'nin seyahatnemesinde bulmak mümkündür. O sıralarda Yıldırım Beyazıt'ın sarayında esir tutulan Bizans imparatoru Manuel kaçmayı başarmış ve Yıldırım Beyazıd'dan habersiz olarak Bizans ordularının başına geçmiştir. İstanbul'un Osmanlı imparatorluğu tarafından kuşatılmasında Müslümanlara yapılan bu eziyetin payının yüksek olduğu, tarihi kayıtlarda doğrulanan bir husustur. Yıldırım Beyazıt, daha şiddetli bir baskı oluşturabilmek için Güzelcehisarı yaptırmıştır. 1452 yılında, İstanbul'un fethi çalışmaları sürerken Fatih Sultan Mehmet'in emriyle bu kalenin karşısına Rumelihisarı adıyla ikinci bir kale daha inşa ettirilecektir.

Anadoluhisarı, İstanbul Boğazı'nın Asya yakasında, Göksu deresinin boğaza karıştığı dar alan üzerinde kurulmuştur. Anadoluhisarı asıl kale, iç kale duvarı, dış kale duvarları ve üç kuleden müteşekkildir. Hisarın ana yapısını dikdörtgen şeklinde yüksek bir kule oluşturur. İç kale durumunda olan bu kuleyi bir duvar çevirir. Kule ile iç duvarları bir ikinci sur kuşatır. Çok kenarlı olan bu sur'un köşelerinde burçlar vardır. Sur dış kale vazifesi görür.Hisarın inşaatinda kesme blok taşlardan başka, tuğlada kullanılmıştır. Fatih Sultan Mehmet Rumelihisarı'nı yaptırırken ayrıca Yıldırım Beyazıt'ın yaptırdığı Güzelcehisara, iç kale burcu ilave ederek orayı daha da güçlendirmiş ve onarımını da yaptırmıştır. Çarşının içinde bulunan ve denize bakan küçük ve sade bir yapı olan ancak bir o kadar da güzelliği ile göz dolduran Camiyi de yine Fatih Sultan Mehmet yaptırmıştır. Anadoluhisarı'nın içersinde ayrıca, III.Selim tarafından inşa ettirilmiş bir namazgah ve bir de nişangah bulunmaktadır. Anadoluhisarı kalesi, Türk ve Osmanlı askeri mimarisinin en olgun örneklerinden sayılır. 

İstanbul'da ki en eski Türk yapısı olarak bilinen Anadoluhisarı, aynı zamanda en eski Türk mahallesi olma şerefini de taşımaktadır. Yerleşme sahası kıyı boyunca kuzeye doğru, yamaçlara, Göksu'ya, daha güneyde Küçüksu'ya ve Göksu çayırında ki sırtlara yayılır. Anadoluhisarı güneyinde Kandilli, kuzeyinde Kanlıca ile bir  yerleşim bütünlüğü  meydana getirir. Kanlıca'dan sonra gelen Anadoluhisarı yöresi, Beykoz ile Üsküdar arasında Anadolu yakasının odak noktasını teşkil edecek şekilde ayrıcalıklı bir konum durumundadır.

Anadoluhisarı'nın kalbi hiç şüphesiz ki, dillere destan Göksu ve Küçüksu mesireleridir. Göksu ve Küçüksu mesireleri Osmanlı döneminde herkesin rağbet ettiği bir mesire yeri olan Kağıthane'nin 1730 yılında gerçekleşen Patrona Halil isyanında ki hadiselere mekan teşkil etmesi nedeniyle kapatılmasının ardından en gözde mesire yeri özelliğine sahip olmuşlardır. Bir  mesire yeri olarak Göksu'dan bahsederken karşımıza iki türlü Göksu eğlencesi çıkmaktadır. Bunlardan birincisi Göksu deresi içersinde yapılan sanatsal ve kültürel etkinlikler, ikincisi ise Boğaz sefası olarak tarif edilen ve Göksu deresi dışına kadar uzanan eğlencelerdir.

TARİHİ YERLERİ…..

Küçüksu kasrı,

Mihrişah Sultan çeşmesi

Amcazade Hüseyin paşa yalısı

Bahriyeli Sedat Bey yalısı

Fuat Paşa Yalısı

Köseciler yalısı

İsmail Hakkı efendi yalısı

Talat Efendi'nin yalısı

Pembe yalı (İlyas bey yalısı )

Komodor Remzi bey yalıs

Kaynak...gaxxi.com